Okna z napędem od 2027 r.: co zmienia nowe rozporządzenie maszynowe

Zaktualizowano: 08.11.2026

W skrócie: Od 20 stycznia 2027 r. obowiązuje rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230, które zastępuje dyrektywę maszynową 2006/42/WE. Okno z napędem elektrycznym uznaje się za maszynę. Kto łączy okno z napędem lub doposaża okno, przejmuje więc obowiązki producenta; użytkownicy muszą bezpiecznie eksploatować instalacje i regularnie zlecać ich kontrolę.

Uwaga: ten artykuł daje przegląd i nie stanowi porady prawnej. Wiążący jest tekst rozporządzenia; w konkretnych przypadkach pomogą stowarzyszenia branżowe, izby gospodarcze lub rzeczoznawca.

Co zmienia się 20.01.2027?

• Rozporządzenie zamiast dyrektywy: Obowiązuje bezpośrednio we wszystkich krajach UE, bez krajowej ustawy wdrażającej.
• Dokumenty cyfrowe: W relacjach B2B instrukcje obsługi mogą być udostępniane cyfrowo; na życzenie w ciągu miesiąca trzeba dostarczyć wersję papierową.
• Dystrybutorzy i importerzy mają własne obowiązki: przed sprzedażą sprawdzają m.in. oznakowanie, deklarację i instrukcję w języku kraju.
• Istotna zmiana: Kto później zmienia maszynę tak, że powstają nowe zagrożenia, staje się jej producentem.

Kto jest producentem okna?

Sam napęd okienny jest zwykle maszyną nieukończoną. Maszyną staje się dopiero gotowe okno z napędem. Producentem jest więc ten, kto łączy i uruchamia okno, napęd i sterowanie – zwykle producent okien, ślusarz lub instalator. Dotyczy to także doposażenia istniejącego okna w napęd.

Co producenci okien i instalatorzy powinni zrobić już teraz

• Ocena ryzyka dla każdego okna z napędem: gdzie ludzie mogą sięgnąć do okna, gdzie grożą miejsca zgniecenia i ścinania na krawędziami zamykającymi?
• Określić środki ochronne: montaż poza zasięgiem, ograniczona siła i prędkość, obsługa z widokiem na okno lub zabezpieczenie krawędzi.
• Zabezpieczenie skrzydła przed wypadnięciem – sprawdzić, np. za pomocą nożyce zabezpieczające.
• Dokumenty napędów (deklaracja włączenia, instrukcja montażu): zachować w dokumentacji projektu i przekazać użytkownikowi.

Czego muszą przestrzegać użytkownicy

• Okna z napędem w miejscach pracy są narzędziami pracy; za ich bezpieczny stan odpowiada pracodawca.
• Zgodnie z ASR A1.6 (niemiecka reguła techniczna) muszą być regularnie, z reguły raz w roku, sprawdzane przez osobę kompetentną.
• Starsze instalacje bez zabezpieczenia przed wypadnięciem lub z otwartymi miejscami zgniecenia należy ocenić przy najbliższej konserwacji.

Co to oznacza przy wyborze napędów?

Planuj bezpieczeństwo od początku: napędy na naświetlach i oknach poza zasięgiem, siła dopasowana do skrzydła zamiast „jak najmocniej” oraz sterowanie, które zamyka przy deszczu i wietrze. W wyborze pomogą Kalkulator napędu okiennego oraz poradnik 10 częstych błędów przy wyborze napędu.

Czytaj dalej: lista kontrolna oceny ryzyka · Konserwacja napędów okiennych · Lexikon: Deklaracja włączenia, Ocena ryzyka, ASR A1.6

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2023/1230 w sprawie maszyn, EUR-Lex
• IHK Halle-Dessau (niemiecka izba gospodarcza): Maschinenverordnung tritt 2027 in Kraft
• baulinks.de (25.06.2026): Neue Maschinenverordnung verschärft Anforderungen an kraftbetätigte Fenster

Najczęstsze pytania

Od kiedy obowiązuje nowe rozporządzenie maszynowe?

Od 20 stycznia 2027 r. Zastępuje dyrektywę maszynową 2006/42/WE.

Czy staję się producentem, gdy doposażam okno w napęd?

Z reguły tak: kto łączy napęd i okno w okno z napędem, przejmuje obowiązki producenta dla tej całości, np. ocenę ryzyka. Szczegóły wyjaśnij ze stowarzyszeniem branżowym lub rzeczoznawcą.

Czy okno z napędem musi być kontrolowane?

Tak. Dla miejsc pracy ASR A1.6 przewiduje regularną kontrolę przez osobę kompetentną, z reguły raz w roku.